شوتی ها عامل بروز تصادفات در جاده های کرمان

خبرگزاری مهر – گروه استان ها: استان کرمان با پهناوری قابل توجه و موقعیت خاص جغرافیایی، همواره یکی از نقاط پرحادثه کشور در حوزه تصادفات جاده‌ای بوده است.

بر اساس آخرین گزارش‌های رسمی، در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵، ۱۸۳ فقره تصادف منجر به فوت در محورهای مواصلاتی شمال استان کرمان رخ داده است که در نتیجه این سوانح، ۲۳۹ نفر از شهروندان جان خود را از دست داده‌اند.

این آمار نشان‌دهنده افزایش ۲ درصدی تصادفات جرحی و فوتی در شمال استان کرمان نسبت به مدت مشابه سال گذشته است و آمار جانباختگان نیز یک درصد افزایش داشته است.

نکته قابل تأمل دیگر، تمرکز بالای تصادفات مرگبار در نقاط خاصی از استان است.

معاون دادگستری استان کرمان اعلام کرده که حدود ۳۹ درصد از تصادفات مرگبار در ۱۰ محور مواصلاتی استان رخ می‌دهد که این آمار نشان می‌دهد با اصلاح نقاط حادثه‌خیز و تمرکز بر این محورها، می‌توان بخش قابل‌توجهی از تلفات جاده‌ای را کاهش داد.

نقش خودروهای شوتی در افزایش تلفات

یکی از عوامل نگران‌کننده در تصادفات استان کرمان، نقش پر رنگ خودروهای موسوم به «شوتی» است.

بر اساس آمارهای رسمی، از ابتدای سال جاری تاکنون ۶۰ دستگاه خودروی شوتی توقیف شده است، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد ۳۵ نفر از جانباختگان تصادفات امسال در استان، در ارتباط با این خودروها بوده‌اند که آماری نگران‌کننده و نیازمند تدابیر جدی است.

این خودروها که عمدتاً برای حمل بارهای غیرمجاز در جاده‌ها تردد می‌کنند، به دلیل عدم رعایت استانداردهای ایمنی و سرعت‌های غیرمجاز، سهم قابل‌توجهی در آمار تلفات جاده‌ای استان دارند.

تصادفات درون‌ شهری؛ تهدیدی برای شهروندان

مشکل تصادفات تنها به جاده‌های برون‌ شهری محدود نمی‌شود و آمارهای منتشرشده نشان می‌دهد که در سال گذشته، موتورسواران با سهم ۴۳ درصدی، بیشترین میزان فوتی‌های ناشی از تصادفات درون‌شهری استان را به خود اختصاص داده‌اند.

همچنین ۳۳ درصد از جان‌باختگان تصادفات درون‌شهری کرمان، عابران پیاده هستند و این آمار نشان می‌دهد که معابر شهری کرمان نیز برای آسیب‌پذیرترین گروه‌های جامعه یعنی عابران پیاده و راکبان موتورسیکلت، به اندازه کافی ایمن نیست.

در روزهای اخیر، چندین حادثه رانندگی مرگبار در استان کرمان رخ داده است که هر یک به تنهایی می‌تواند زنگ خطری برای مسئولان باشد.

در محور راور- کرمان، برخورد دو دستگاه خودروی سواری پژو پارس و پراید منجر به جان‌باختن یک مرد ۵۰ ساله و مصدومیت ۳ تن دیگر شد.

همچنین در محور دیهوک-کرمان، پنج نفر در اثر برخورد یک دستگاه خودروی پراید با تریلی جان باختند.

در حادثه‌ای دیگر در محدوده پل راه‌آهن خاتون‌آباد، برخورد یک دستگاه پراید با نیسان وانت، ۴ جان‌باخته و ۵ مصدوم بر جای گذاشت.

مجتبی قدیمی، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان کرمان، در گفتگو با مهر با تشریح این آمارها هشدار داد که نرخ تصادفات جرحی و فوتی در این بازه زمانی نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۲ درصد و آمار جان‌باختگان نیز ۱ درصد افزایش یافته است.

نکته حائز اهمیت در این گزارش، تمرکز شدید سوانح در نقاطی محدود است؛ زیرا بر اساس اعلام مقام قضایی استان کرمان، حدود ۳۹ درصد از کل تصادفات مرگبار تنها در ۱۰ محور مواصلاتی خاص رخ می‌دهد.

این یافته، زنگ خطری جدی برای دستگاه‌های مسئول است تا اصلاح نقاط حادثه خیز و مهندسی ترافیک در این 10 مسیر را در اولویت مطلق برنامه‌های ایمن‌سازی قرار دهند.

شوتی ها تهدید جاده های کرمان

قدیمی، بیان کرد: بخش قابل‌توجهی از این تلفات انسانی، ریشه در رفتارهای پرخطر و غیرقانونی برخی رانندگان دارد و آمارها حاکی از آن است که ۳۵ نفر از ۲۳۹ جان‌باخته‌ امسال، در تصادفاتی که پای خودروهای موسوم به «شوتی» در میان بوده، جان خود را از دست داده‌اند.

این در حالی است که نیروی انتظامی در همین بازه زمانی موفق به توقیف ۶۰ دستگاه از این خودروهای قاچاق بر شده است؛ رقمی که نشان‌دهنده ابعاد گسترده این معضل و نیاز به تدابیر بازدارنده‌تر است.

وی ادامه داد: چالش دیگر، فعالیت مهار نشدۀ موتورسواران است و سرعت‌های غیرمجاز و مانورهای خطرناک با موتورهای سنگین، منجر به فوت ۸ نفر از راکبان در پنج ماه اول سال شده است.

وی افزود: در واکنش به این وضعیت، پلیس راه تاکنون ۸۵ دستگاه موتور سنگین متخلف و حادثه‌ساز را توقیف کرده و مقامات قضایی بر لزوم ساماندهی این گروه و اختصاص فضاهای استاندارد و قانونی برای فعالیت آن‌ها تأکید دارند.

راهکارهای زیرساختی و اهرم فشار قضایی

در کنار برخورد قهری، رویکرد پیشگیرانه نیز در دستور کار قرار گرفته است.

معاون دادگستری استان کرمان، ارتقای کیفی مجتمع‌های خدماتی-رفاهی بین‌راهی را یکی از مؤلفه‌های کلیدی در کاهش خستگی رانندگان و در نتیجه کاهش سوانح دانست.

وی خاطرنشان کرد که وجود استراحتگاه‌های مناسب، نمازخانه، سرویس‌های بهداشتی استاندارد و خدمات تعمیرگاهی، می‌تواند به‌طور چشمگیری از بروز حوادث بکاهد. البته این مراکز باید تحت نظارت دقیق و بر اساس استانداردهای مجوز فعالیت کنند.

قدیمی، با تأکید بر عزم جدی دستگاه قضا بیان کرد: کاهش سوانح رانندگی یک مأموریت ابلاغی و حیاتی است و دادگستری استان کرمان در هر مرحله‌ای که نیاز به مداخله قضایی، هماهنگی بین‌دستگاهی یا اقدامات پیشگیرانه باشد، از تمام ظرفیت‌های قانونی خود برای صیانت از جان شهروندان بهره خواهد گرفت.

کمبود زیرساخت های رفاهی

رئیس پلیس‌راه شمال استان کرمان هم در گفتگو با خبرنگار مهر با تشریح دقیق این آمارها به آسیب‌شناسی چالش‌های زیرساختی و رفتاری حاکم بر جاده‌های این دیار پرداخت.

سرهنگ امیر معین‌الدینی، با ارائه تصویری شفاف از توزیع جغرافیایی سوانح، افزود: حدود ۷۰ درصد از کل تصادفات در بافت شهری و ۳۰ درصد در محورهای برون‌شهری به وقوع می‌پیوندد، با این حال، به دلیل سرعت بالاتر و شدت برخورد در جاده‌ها، سهم محورهای مواصلاتی از تصادفات منجر به فوت، به رقم نگران‌کننده ۷۰ درصد می‌رسد.

وی، ریشه اصلی بیش از نیمی از این فجایع «۵۴ درصد از کل سوانح جاده‌ای و واژگونی‌ها» را عدم توجه به جلو دانست؛ عاملی که خود معلول ترکیبی از خستگی مفرط، خواب‌آلودگی، استفاده غیرمجاز از تلفن همراه و حواس‌پرتی لحظه‌ای رانندگان است.

وی گفت: این آسیب‌ شناسی در حالی مطرح می‌شود که حجم ترافیک در استان کرمان ارقامی بسیار بالا را به ثبت رسانده است و بر اساس آمارهای ثبت‌شده از ابتدای سال جاری، بیش از ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار مورد ورود و ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار مورد خروج وسیله نقلیه به استان انجام شده است. همچنین افزون بر این، ترددهای درون‌استانی نیز به حدود ۷۱ میلیون مورد رسیده است.

رئیس پلیس‌ راه شمال کرمان با اشاره به این بار ترافیکی سنگین، کمبود زیرساخت‌های رفاهی را یک خلاء جدی خواند و خاطرنشان کرد: با توجه به وسعت جغرافیایی و طولانی بودن مسیرهای ارتباطی کرمان، تعداد مجتمع‌های خدماتی- رفاهی استاندارد در این استان کفاف نیاز رانندگان را نمی‌دهد و کیفیت خدمات مراکز موجود نیز با استانداردهای مورد انتظار و نیازهای واقعی مسافران فاصله دارد.

وی افزود: توسعه این مراکز می‌تواند به‌عنوان یک راهکار مؤثر، نقش بسزایی در کاهش خستگی رانندگان و در نتیجه کاهش سوانح ایفا کند.

در کنار چالش‌های انسانی و کمبود امکانات رفاهی، خطرات زیست‌محیطی و دامی نیز گریبان‌گیر جاده‌های استان کرمان است.

سرهنگ معین‌الدینی، با ابراز تأسف از وقوع دو مورد فوت در روزهای اخیر بر اثر برخورد خودروها با شتر در محورهای مواصلاتی، بر لزوم اتخاذ تدابیر فوری و هماهنگ تأکید کرد.

وی ساماندهی دام‌های سنگین در حریم جاده‌ها و نصب تابلوهای هشداردهنده، به‌ویژه در نقاط کور و مسیرهای مستعد تردد احشام در ساعات تاریکی شب، را از الزامات حیاتی برای جلوگیری از تکرار این سوانح دلخراش برشمرد و خواستار همکاری جدی‌تر نهادهای مرتبط برای ایمن‌سازی این محورها شد.

آمار و ارقام مربوط به تصادفات در استان کرمان

با وجود پهناوری بسیار و موقعیت خاص جغرافیایی، این استان نه تنها در تلفات جاده‌ای جزو استان‌های پیشتاز کشور است، بلکه روند افزایشی تصادفات در پنج ماه نخست سال جاری، زنگ خطری جدی برای مسئولان استانی و کشوری محسوب می‌شود.

تمرکز تصادفات مرگبار در ۱۰ محور خاص، سهم بالای خودروهای شوتی در تلفات و آسیب‌پذیری عابران پیاده و موتورسواران در معابر شهری، همگی نشان از نیاز فوری به برنامه‌ریزی دقیق و عملیاتی برای کاهش این مشکل دارد.

انتظار می‌رود دستگاه‌های متولی با اصلاح نقاط حادثه‌خیز، نظارت جدی‌تر بر خودروهای شوتی، توسعه مجتمع‌های خدماتی بین‌راهی و فرهنگ‌سازی در زمینه رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی، هرچه سریع‌ تر نسبت به کاهش آمار تکان‌دهنده تصادفات در استان کرمان اقدام کنند.